29e Jaarconferentie
Al 29 jaar volgt Studiecentrum Kerckebosch de aanpak van problematische schulden voor jou op de voet. De sprekers lichten de thematiek en ontwikkelingen toe vanuit het gezamenlijke belang om problematische schulden terug te dringen.
Actualiteiten in de aanpak van problematische schulden
De aanpak van problematische schulden is volop in beweging. Zowel in het minnelijke als het wettelijke traject verandert er veel. Nieuwe wetgeving, andere verantwoordelijkheden en nieuwe vormen van dienstverlening moeten ervoor zorgen dat mensen sneller, beter en met minder drempels worden geholpen. Tegelijkertijd verschuift de aandacht steeds verder naar de voorkant: hoe bereiken we mensen eerder, hoe voorkomen we dat schulden escaleren en hoe zorgen we dat hulp daadwerkelijk beschikbaar komt op het moment dat die nodig is?
Minnelijk en wettelijk traject: de regels veranderen
Deze zomer ging de Wet schuldregelen in consultatie. De wet introduceert wettelijke reactietermijnen voor schuldeisers. Blijft een reactie uit, dan moet een dwangakkoord worden aangevraagd. Ook wordt het schuldregelen door onbevoegde commerciële partijen steviger aangepakt. Ondertussen geven gemeenten verder vorm aan de Basisdienstverlening, die in elke gemeente een kwaliteitsbodem onder de uitvoeringspraktijk moet leggen. Een van de nieuwe instrumenten is de Landelijke pauzeknop: incasso's worden tijdelijk stilgelegd, zodat de schuldhulpverlener de ruimte krijgt om het dossier op te pakken. Vanaf 2027 kunnen inwoners naar verwachting ook zelf deze knop indrukken en op basis daarvan actief worden benaderd. Ook in het wettelijke traject zien we een duidelijke beweging. Het aantal toelatingen tot de Wsnp steeg in 2024 met 24% naar 2.355: de eerste stijging sinds 2012. Deze ontwikkeling wordt onder meer toegeschreven aan het wegvallen van de verplichte gang langs het minnelijk traject.
Wat betekenen deze veranderingen voor de dagelijkse praktijk? En hoe verhouden het minnelijk en het wettelijk traject zich straks tot elkaar?
Incasso: meer regels, meer verantwoordelijkheid
Ook de wereld van incasso verandert. Vanaf 1 oktober 2026 kunnen schuldeisers die een niet-geregistreerde incassopartij hebben ingeschakeld, door een wijziging van de Wki geen incassokosten en rente meer rekenen. Ook niet wanneer zij later alsnog een geregistreerde partij inschakelen. Daarnaast kondigde staatssecretaris Van Bruggen een wetsvoorstel aan voor het Collectief Afbetalingsplan (CAP) en een zorgplicht voor gerechtsdeurwaarders. Naar verwachting gaat dit voorstel in het voorjaar van 2027 in consultatie. En voorkomen blijft beter dan genezen. Vanaf 20 november gelden Europese regels voor Buy Now Pay Later. Zo komt er een vergunningplicht bij de AFM, een verplichte kredietwaardigheidstoets en een verbod op BNPL aan minderjarigen. Ook nieuwe initiatieven op het gebied van overheidsincasso, zoals Mijn Betaaloverzicht, kunnen een rol spelen in het eerder signaleren en beter beheersbaar maken van betalingsproblemen.
Preventie en vroegsignalering: mensen eerder bereiken
Wie problematische schulden wil voorkomen, moet mensen bereiken voordat de situatie escaleert. Vroegsignalering blijft daarom een cruciale pijler van de schuldenaanpak. De Wet proactieve dienstverlening moet overheden en uitvoerders meer mogelijkheden geven om mensen actief te benaderen. Tegelijkertijd zijn de drempels naar schuldhulpverlening verder verlaagd. De vraag is daarmee niet alleen óf mensen hulp kunnen krijgen, maar vooral: hoe wekken we de interesse in hulp bij mensen die daar niet zelf om vragen, komen we op tijd bij hen binnen?
Van nieuwe regels naar een betere praktijk
Er gebeurt veel. De wettelijke kaders veranderen, de uitvoering professionaliseert en nieuwe instrumenten moeten ervoor zorgen dat mensen sneller worden bereikt en schulden eerder worden aangepakt. Maar nieuwe regels en voorzieningen zijn pas waardevol als ze in de praktijk ook werken voor de mensen om wie het gaat.
Tijdens dit jaarcongres brengen we de belangrijkste actualiteiten samen. Wat verandert er in het minnelijke en wettelijke traject? Welke ontwikkelingen staan voor de deur? Wat betekenen nieuwe regels voor schuldeisers, schuldhulpverleners, gemeenten, bewindvoerders en andere professionals? En vooral: wat vraagt dit van ons in de dagelijkse praktijk? Een jaar vol veranderingen vraagt om een scherpe blik vooruit.
